Een meergeulensysteem biedt kansen voor regionale opgaven
Foto: Pannerdensche Kop | Bron: ministerie van IenW
Nieuwsbericht, 14 juli 2026
Kabinetsbesluit rivierbodem: belangrijke stap voor het Rijngebied
Het kabinet heeft op 10 juli op basis van het advies van de stuurgroep Ruimte voor de Rivier 2.0, waarvan ook Deltaprogramma Rijn deel uitmaakt, een besluit genomen over maatregelen om de rivierbodem te herstellen en te stabiliseren. Voor de Waal kiest het kabinet voor een combinatie van suppleties - het storten van zand en grind op de bodem - en de aanleg van een meergeulensysteem. Daarmee wordt ingezet op het stabiliseren van de rivierbodem op korte termijn én op het stoppen van verdere bodemerosie op langere termijn. Dit besluit is van groot belang voor het Rijngebied. De bodem van de Waal daalt al decennialang. Op sommige plekken ligt de rivierbodem inmiddels 1,5 tot 2 meter lager. Dat heeft gevolgen voor het hele Rijnsysteem: voor waterstanden, grondwater, natuur, landbouw, scheepvaart, drinkwaterbeschikbaarheid en de leefbaarheid van gebieden langs de rivier. Ook raakt het aan de verdeling van water bij lage afvoeren over de Waal, Nederrijn-Lek en IJssel.
Regionale inbreng meegewogen in besluit
In het Regionaal Perspectief Rijngebied deel 1 hebben de partners binnen Deltaprogramma Rijn eerder in beeld gebracht wat keuzes over de rivierbodem betekenen voor het Rijngebied. De keuze voor een meergeulensysteem in de Waal sluit aan bij regionale principes uit het Regionaal Perspectief, zoals werken mét het riviersysteem en het verbinden van waterveiligheid, systeemwerking en ruimtelijke kwaliteit. Tegelijk vraagt de verdere uitwerking om zorgvuldige aandacht voor effecten op onder meer het Merwedesgebied, de IJssel-Vechtdelta en regionale grondwatersystemen in gebieden als de Betuwe.
Hein Pieper, voorzitter Bestuurlijk Platform Rijn: “Als regio steunen we de keuze voor een meergeulensysteem in de Waal. Het stabiliseren van de rivierbodem en het stoppen van erosie is noodzakelijk om verdere verdroging van uiterwaarden en binnendijks gebied te voorkomen. Tegelijk zien we voldoende zoetwater bij lage afvoeren als een gezamenlijke opgave voor het hele Rijnsysteem. Het meergeulensysteem en een betere sturing van de waterverdeling kunnen daaraan bijdragen en bieden kansen om dit slim te verbinden met regionale opgaven, zoals natuur, recreatie, betere grondwaterstanden en het beperken van risico’s op funderingsschade. Als regio vragen we wel aandacht voor het goed in beeld brengen van effecten voor regionale watersystemen – zoals beken, sloten en grondwater – en voor benedenstroomse gebieden, zoals het Merwedesgebied en de IJssel-Vechtdelta. Daarnaast zien we het stoppen van bodemerosie als een eerste stap. Als vervolgstap is verder herstel van de rivierbodem nodig.”"
Regionale aandachtspunten mee in verdere uitwerking
Ruimte voor de Rivier 2.0 laat in een reactie weten dat het Regionaal Perspectief Rijngebied voor specifiek het meergeulensysteem laat zien waar synergiekansen liggen die kunnen worden meegenomen in de verdere uitwerking van het meergeulensysteem, bijvoorbeeld op het gebied van natuur en recreatie. Daarnaast is in het Regionaal Perspectief aandacht gevraagd voor het effect van het meergeulensysteem op de benedenstroomse gebieden, wat ook aandacht krijgt in de vervolgstappen.
Besluiten voor toekomstbestendig rivierengebied
Het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 werkt aan een rivierengebied dat in de toekomst goed blijft functioneren, ook bij steeds extremer hoog- en laag water. Naast de aanpak van de rivierbodem heeft de rivier bij toenemende hoge afvoeren ook meer ruimte nodig. Ruimte die de rivier in de afgelopen eeuwen is kwijtgeraakt. Naar verwachting in september brengt de stuurgroep Ruimte voor de Rivier 2.0 advies uit over op welke globale locaties binnendijks ruimte gereserveerd moet worden voor rivierverruiming in de toekomst, op de lange termijn. Het besluit van de minister hierover wordt eind 2026 verwacht. Ook die keuzes hebben grote betekenis voor het Rijngebied. Ze bepalen mede hoe ruimte, waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en gebiedsontwikkeling richting 2050 en 2100 met elkaar verbonden kunnen worden. Ook op deze beleidskeuze brengt Deltaprogramma Rijn gebiedskennis in en agenderen we vanuit het Regionaal Perspectief Rijngebied kansen en schuurpunten.
De besluiten voor zowel de rivierbodem als voor de ruimtelijke reserveringen worden vastgelegd in het Nationaal Waterprogramma 2028 – 2033. Inspraak op het Ontwerp is mogelijk vanaf januari 2027.